Lotnisko Mokre tematem trwającej kampanii wyborczej

Kampania wyborcza przed wyborami do Sejmu i Senatu wkracza w decydującą fazę. Coraz więcej obietnic Polityków. Im dłużej to trwa, tym większe wrażenie, że żyję w Kraju bez długu publicznego, z ogromnymi rezerwami finansowymi i bez potrzeb w zakresie oświaty, służby zdrowia itd. Skoro tak to dlaczego budżety Gmin, a nie budżet Państwa ponoszą główne koszty wprowadzania w życie reformy oświatowej lat 2016-2019? O skutkach decyzji i obietnic Polityków dla naszych samorządowych interesów mówiłem w trakcie wrześniowych zebrań wiejskich. Czyniłem tak wcześniej i będę kontynuował, gdyż przekazywanie Mieszkańcom rzetelnych informacji o stanie naszych gminnych spraw uważam za swój obowiązek wobec Nich. Dlatego nie mogę milczeć o tym co wydarzyło się w minionym tygodniu – niespodziewanie publicznym tematem numer jeden zamojskiej kampanii wyborczej stało się „lotnisko Mokre” i jego budowa.
W poniedziałkowy poranek, 23 września w Delegaturze Urzędu Wojewódzkiego w Zamościu, miała miejsce konferencja prasowa z udziałem Wojewody Lubelskiego oraz Mieszkańców Gminy Zamość – Starosty Zamojskiego i Posła na Sejm RP. Jej motywem przewodnim były tereny lotniska Mokre (Zamość EPZA). Podano do publicznej wiadomości fakt podpisania przez Wojewodę Lubelskiego w dniu 17 września 2019 roku zarządzenia w sprawie udzielenia zgody na dokonanie darowizny nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz Powiatu Zamojskiego – dotyczy działek nr 1271, 1274, 1272, 1273 w m. Mokre o łącznej powierzchni 79,83 ha. Zakomunikowano również, że obdarowany Powiat Zamojski ma 6 lat na realizację następujących prac:

  • utwardzenie pasa startowego o wymiarach 800m x 30m,
  • rozbudowę pasa startowego do wymiarów 950m x 50m,
  • ogrodzenie części lotniczej lotniska,
  • instalację oświetlenia nawigacyjnego z systemem zdalnego sterowania.

W trakcie konferencji nie podano żadnych szczegółów realizacji zadania, np. kalendarza procesu budowlanego, formy współpracy z zarządzającym lotniskiem Aeroklubem Polskim, ani też montażu finansowego przyszłej inwestycji. To co moim zdaniem najciekawsze zamieszczam poniżej – są to cytaty z artykułu w Kronice Tygodnia.

  • Wypowiedź Pana Starosty „…. Natomiast jeśli chodzi o budowę nowego pasa startowego jeszcze rozważamy różne warianty. W przypadku, gdy będzie on trawiasty, inwestycja pochłonie 5 mln zł. Natomiast w wersji betonowej może być nawet 30 mln zł”
  • Na pytanie jak Powiat, który nie należy przecież do najbogatszych, zamierza podołać takiemu zadaniu, Starosta i Wojewoda oświadczyli zgodnie, że to głównie „kwestia dobrego zarządzania”. Mówiono też o ewentualnej możliwości pozyskania środków zewnętrznych (unijnych, a może rządowych) na ten cel.
  • Sądzimy, że można to wszystko zrobić. A to co mówimy, zrealizujemy – odpowiedzieli zgodnie Wojewoda, Starosta i Poseł, podkreślając jednocześnie że „dobra zmiana” obietnic nie rzuca na wiatr.

O przekazaniu terenów „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu dowiedziałem się z Mediów po powyższej konferencji prasowej. Przed dzwoniącym do mnie z tą informacją redaktorem Kroniki Tygodnia nie potrafiłem ukryć zdziwienia i zaskoczenia. Nie jest ono związane z faktem prawnym wydania przez Wojewodę Lubelskiego zarządzenia w tej sprawie. Chodzi o to, że Starosta Zamojski nie poinformował Wójta Gminy Zamość – chociażby w rozmowie telefonicznej – o złożeniu pisemnego wniosku do Wojewody o przekazanie „lotniska”. Zaskoczenie moje jest związane z tym, że Samorządowi Gminy Zamość komunikuje się to poprzez Media (konferencja prasowa) w trakcie trwającej kampanii wyborczej. Sytuacja ta niepokoi i wymaga reakcji także z uwagi na brak do dnia dzisiejszego (29.09.2019 r.) jakiejkolwiek reakcji Starosty i Zarządu Powiatu na pisemną ofertę jaką w sprawie przyszłości „lotniska Mokre” złożyłem w imieniu Samorządu Gminy Zamość jeszcze w dniu 8 marca 2019 roku.
Po przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości „lotniska”, zwróciłem się wówczas z propozycją dokończenia rozpoczętego przez Gminę procesu budowlanego utwardzenia pasa startowego. W ciągu trzech lat 2016-2018 doprowadziliśmy do uporządkowania relacji pomiędzy właścicielem terenu „lotniska” (wówczas Gminą Zamość) oraz zarządzającym „lotniskiem” – Aeroklubem Polskim i związanymi z lotniskiem interesami prawnymi Aeroklubem Ziemi Zamojskiej i Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wcześniej Skarb Państwa zupełnie sobie z tym nie radził i większość spraw, bez których nie można budować pasa startowego, trzeba było układać z zerowego punktu wyjścia. Opracowaliśmy dokumentację budowlaną utwardzenia pasa startowego o wymiarach 1050m x 30m. Pozyskaliśmy Decyzję Wojewody Lubelskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie Zamość pozwolenia na budowę pasa startowego na lotnisku w m. Mokre (15.12.2017 r.), oraz decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego zezwalającą na wprowadzenie istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska Zamość (EPZA), które wynikają z opracowanego projektu budowlanego (06.02.2018 r.). Nie wystarczyło już czasu na poukładanie spraw związanych z techniczną realizacją prac budowlanych. Od początku zakładałem, że będzie to w partnerstwie Samorządów i Aeroklubu Ziemi Zamojskiej. Powtórzę – do dnia dzisiejszego (29.09.2019 r.) Starosta Zamojski w żaden sposób nie zareagował na ofertę Samorządu Gminy Zamość, w której zaproponowałem także przekazanie do wykorzystania posiadanych przez Gminę wspomnianych powyżej dokumentacji i pozwoleń.
Nie jestem przeciwny przekazaniu terenu „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu. Będę się cieszył jeśli Powiat wybuduje pas startowy albo lotnisko z prawdziwego zdarzenia. Gmina Zamość nie musi w tym procesie uczestniczyć. Uważam tylko, że trzeba podjąć szybką decyzję dotyczącą dalszych losów dokumentacji wytworzonej przez Gminę w latach 2016-2018 – jeśli nie rozpoczną się prace budowlane pozwolenie na budowę straci ważność w styczniu 2021 roku. W okresie od grudnia 2018 roku do marca 2019 roku mówiłem o tym Staroście Zamojskiemu kilka razy. We wspomnianej powyżej pisemnej ofercie zadeklarowałem przekazanie do wykorzystania dokumentacji utwardzenia pasa startowego. Powtórzyłem to wszystko w trakcie naszego kolejnego spotkania, jakie z mojej inicjatywy miało miejsce już po konferencji prasowej (24.09.2019 r.). Niestety – nie usłyszałem wcześniej ani też w ostatniej rozmowie żadnych konkretów. Dlatego w dniu 25 września wystąpiłem do Starosty i Zarządu Powiatu z pisemną prośbą o zajęcie stanowisk i udzielenie wiążących odpowiedzi dotyczących przyszłości terenów lotniska w m. Mokre (Zamość EPZA), w tym dokumentacji utwardzenia pasa startowego. To nie moje niepotrzebne pisanie – jak przedstawiał to publicznie Starosta Zamojski w trakcie zebrania Mieszkańców Wysokiego (28.09.2019 r.) – tylko dbanie o interesy Gminy Zamość i normalne zasady relacji pomiędzy samorządowymi organami.
Powtórzę – nie jestem przeciwny przekazaniu terenów „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu. Niepokoi mnie jednak forma w jakiej to uczyniono i treść § 2 pkt. 4) Zarządzenia Wojewody z dnia 17 września 2019 roku. W tym widzę zagrożenie dla interesów Gminy Zamość. Spotkanie ze Starostą Zamojskim jakie miało miejsce 24 września niczego pozytywnego do sprawy nie wniosło. Stąd też moja wypowiedź w trakcie sesji Rady Gminy Zamość jaka miała miejsce w dniu 26 września – nagranie sesji dostępne na www.gminazamosc.pl Nie mam żadnych prawnych instrumentów oddziaływania na powstałą sytuację. Mogę tylko rozmawiać ze Starostą Zamojskim i będę to czynił, oraz upubliczniać problem. Konferencja prasowa Panów: Wojewody, Posła i Starosty, poza jej wymiarem politycznym, miała też ważne dla Mieszkańców Gminy Zamość wątki samorządowe.
Pierwszy dotyczy finansów. Na pytanie jak Powiat zamierza podołać wyzwaniu budowy lotniska, Starosta i Wojewoda oświadczyli, że to głównie „kwestia dobrego zarządzania”. Ciekawe wnioski z powyższego. Starosta i Samorząd Powiatu mówią, że nie mają 300 000 zł rocznie na program budowy chodników przy drogach powiatowych na terenie Gminy Zamość. Nie możemy się w tym zakresie porozumieć od 10 miesięcy. Gminy dają Powiatowi miliony złotych na budowę dróg powiatowych i biorą na to kredyty. Nie muszą tego robić – to dobra wola Wójtów i Ich odpowiedzialność przed Mieszkańcami. Powiat bierze darmowe bezzwrotne pieniądze od Gmin i chwali się sukcesami w trakcie konferencji prasowych. Tak właśnie wygląda dobre zarządzanie. Takiego traktowania Gmin nie doświadczyłem przez 20 lat istnienia Powiatów. Ciekawe traktowanie Gminy Zamość, która w latach 2014-2020 przekazała Powiatowi na realizację Jego zadań ponad 8 000 000 zł – biorąc na to kredyty, spłacając je do dzisiaj i rezygnując w tym czasie z budowy dodatkowych 15 km nawierzchni dróg gminnych.
Drugi moim zdaniem ważny samorządowy wątek wydarzenia związany jest z treścią § 2 pkt. 4) Zarządzenia Wojewody – cytat „obdarowany zawrze porozumienie mające na celu czynne włączenie innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym co najmniej Miasta Zamość, w realizację i funkcjonowanie Lotniska Mokre”. To kolejny warunek darowizny. Powiat ma wybudować lotnisko wspólnie z Miastem Zamość. Samorząd Powiatu nie będzie mógł podejmować żadnych wiążących decyzji w zakresie budowy lotniska bez aprobaty Miasta Zamościa. Nie będzie mógł też nim później zarządzać bez udziału w tym procesie Miasta. Nie widzę innego wytłumaczenia dla powyższej treści Zarządzenia Wojewody. Starosta Zamojski został ograny, nic nie zrobi bez zgody Prezydenta Zamościa – teraz i później, gdy już lotnisko powstanie. Zarządzenie Wojewody pomija Gminę Zamość w całym procesie budowy i zarządzania lotniskiem. Potwierdził to Starosta Zamojski w trakcie naszej rozmowy jaką przeprowadziliśmy już po konferencji prasowej. Usłyszałem wówczas, że w sprawie lotniska Starosta niczego nie oczekuje od Gminy Zamość.
Budowa pasa startowego na lotnisku w m. Mokre to kolejny element kampanii wyborczej. Obietnice trudne do spełnienia. Dlatego dotyczą one aż sześciu lat. Gmina miała na to tylko trzy lata i nie zmarnowaliśmy ich. Zobaczymy co zrobi z tym Powiat zarządzany obecnie przez Mieszkańca Gminy. Sprawdzeniem intencji Pana Starosty będzie reakcja na moje pismo z dnia 25 września. Mamy gotowy projekt budowlany i wszelkie pozwolenia na utwardzenie pasa startowego o wymiarach 1050m x 30 m. W Zarządzeniu Wojewody z dnia 17 września mowa jest o utwardzeniu pasa startowego o wymiarach 800m x 30m. Wpisuje się to pięknie w gminny gotowy projekt posiadający pozwolenie na budowę. Panie Starosto – realizację pierwszej części Zarządzenia Wojewody może Pan rozpocząć za 2-3 miesiące. Wszystko gotowe. W imieniu Samorządu Gminy Zamość składam ponownie ofertę przekazania posiadanej dokumentacji i praw do jej wykorzystania. Czekam na Pana decyzję. Proszę pamiętać, że w styczniu 2021 roku kończy się termin ważności pozwolenia na budowę. To nie powinno być jednak problemem – wystarczy w ciągu najbliższych 15 miesięcy podjąć decyzję, ogłosić i rozstrzygnąć przetarg, kupić dziennik budowy, zawrzeć umowę z inspektorem nadzoru i rozpocząć chociażby najdrobniejsze prace budowlane. Proszę pamiętać o rozmowach z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej.
Powyższy tekst potwierdza nie najlepsze relacje pomiędzy Samorządami Gminy i Powiatu. Wiem, że nie brzmi to najlepiej. Jak już wspomniałem powyżej nie mam jednak żadnych skutecznych instrumentów oddziaływania na zmianę obecnej sytuacji. Dzwonię do Starosty i umawiam się na spotkania – rozmawiamy. Nie mam z tym żadnego osobistego problemu. Piszę pisma, bo reprezentujemy samorządowe Organy. To pisma a nie słowa, pozostawiają trwały ślad i mobilizują do działania. Dokumentują także działania podlegające kontroli. Moim obowiązkiem jest obrona interesów Gminy i realizacja wniosków Mieszkańców z zebrań wiejskich. Odpowiadam za realizację zadań przypisanych Gminie do wykonania – drogi gminne, wodociągi, oświetlenie uliczne, chodniki przy drogach gminnych, sala sportowa w Kalinowicach, obiekty szkolne, itd. Za realizację zadań Powiatu odpowiadą Inni. Chcę te działania wspierać, ale na partnerskich warunkach, bez mieszania w to polityki. Następne wybory samorządowe dopiero za cztery lata.
Miałem na tym zakończyć tekst, ale przed chwilą (30.09.2019 r.) otrzymałem dokument, który wszystko zmienia – kserokopię Decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26.08.2019 r. nr ULC-LTL-1/501-0013/10/17 zmieniającej dane rejestrowe lotniska Zamość (EPZA) w zakresie dostępności dla użytkowników lotniska z lotniska użytku wyłącznego na lotnisko użytku publicznego niepodlegające certyfikacji. Co to oznacza? Pozwolenie na budowę pasa startowego lotniska publicznego może uzyskać tylko zarządzający lotniskiem, a więc Aeroklub Polski. Nie wiedział o tym (nie sprawdził) Zarząd Powiatu występując do Wojewody Lubelskiego o przekazanie terenu? Przejął na siebie obowiązki nie wiedząc jakie? Zadaję te pytania, bo nie wiem co jest we wniosku Zarządu skierowanym do Wojewody. W trakcie styczniowej rozmowy (6.01.2019r) i w korespondencji uprzedzałem Pana Starostę o możliwości wydania takiej decyzji. Uprzedzałem, że jeśli Powiat chce budować pas startowy musi szybko rozmawiać z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej i zatrzymać proces przekształcenia lotniska w publiczne. Mnie się to skutecznie udawało przez okres dwóch lat – nie ukrywam z dużymi kłopotami. Wszystko wskazuje na to, że od marca 2019 roku Starosta Zamojski w tym zakresie nic nie zrobił. Ma więc teraz Powiat drugiego obowiązkowego partnera do budowy i zarządzania lotniskiem – Aeroklub Polski. Życzę powodzenia. Wygląda na to, że problem dokumentacji wytworzonej przez Gminę Zamość sam się rozwiązał. Być może istniała szansa uniknięcia tego, gdyby Starosta Zamojski po 8 marca 2019 roku wziął na poważnie informacje przekazywane przez Samorząd Gminy Zamość.

/Ryszard Gliwiński 30.09.2019 r./

Apel o budowę chodników przy drogach powiatowych

W trakcie obrad sesji Rady Gminy Zamość, jaka miała miejsce w dniu 28 czerwca 2019 roku, biorący w niej udział Mieszkaniec Gminy wypowiedział apel skierowany do Wójta Gminy Zamość i Starosty Powiatu Zamojskiego. Dotyczy on porozumienia się Gminy i Powiatu w sprawie budowy chodników przy drogach powiatowych. Apel ten w formie tekstu pisanego wpłynął do Urzędu Gminy w dniu 2 lipca 2019 r. Wiem, że wpłynął on także do Starostwa Powiatowego w Zamościu. W moim przypadku sytuacja ta przyśpieszyła o miesiąc publiczne zabranie głosu w sprawie na łamach Biuletynu.

Tekst apelu Mieszkańca Gminy:

„Na wstępie mojego wystąpienia zwracam się do Wójta Gminy Zamość Pana Ryszarda Gliwińskiego oraz Starosty Powiatu Zamojskiego Pana Stanisława Grześko z apelem w sprawie budowy chodników na terenie gminy Zamość. Apel ten kieruję w imieniu mieszkańców Gminy Zamość w trosce o bezpieczeństwo osób korzystających z dróg: kierowców, rowerzystów oraz pieszych a szczególnie dzieci, młodzieży i osób starszych, wskazana jest niezwłoczna rozbudowa sieci chodników na terenie gminy. Skandalicznym jest, aby na terenie gminy wokół miasta Zamościa brakowało chodników przy drogach powiatowych o dużym natężeniu ruchu. Z uwagi na powyższe apeluję o jak najszybsze wspólne stanowisko Pana Wójta i Pana Starosty o budowę chodników. Niedopuszczalne jest, aby przez wzajemne animozje i rozgrywki personalne pomiędzy Wójtem Gminy Zamość a Starostą Powiatu Zamojskiego tracili zwykli mieszkańcy. Tu chodzi o życie i zdrowie mieszkańców a nie o rozgrywki polityczne. Brak porozumienia pomiędzy osobami, które sprawują funkcje publiczne z mandatu zaufania społecznego wyborców i nie podjęcie wspólnych działań w tej kwestii może skutkować odpowiedzialnością etyczną i polityczną”

Odpowiedź Wójta Gminy Zamość:

Budowa chodników przy drogach powiatowych jest zadaniem własnym Powiatu Zamojskiego. W polskich warunkach oznacza to, że Samorząd Powiatu (Starosta, Zarząd, Rada) zobowiązany jest podejmować decyzje w tej sprawie i odpowiadać publicznie za nie. Wnioskiem z powyższego jest fakt, że budowa chodników przy drogach powiatowych powinna być finansowana z budżetu Powiatu.
Rozumiejąc złożoną sytuację w finansach publicznych Powiatu i Gminy oraz pilną potrzebę realizacji słusznych wniosków Mieszkańców, wystąpiłem w dniu 10 grudnia 2018 roku z pismem do Starosty Zamojskiego i Zarządu Powiatu. Przedłożyłem w nim propozycję wspólnego opracowania przez Powiat i Gminę „Programu budowy chodników przy drogach powiatowych na terenie Gminy Zamość obejmującego lata 2019 – 2023”. W wystąpieniu wskazałem potrzebę realizacji zadań przy 7 drogach powiatowych w 12 Sołectwach Gminy. Zwróciłem uwagę, że w 8 Sołectwach zebrania wiejskie podjęły uchwały wskazujące budowę chodników jako najważniejsze zadanie dla Sołectwa. Zaproponowałem Powiatowi udzielenie z budżetu Gminy pomocy finansowej z przeznaczeniem na budowę chodników – w kwocie równej 40% wartości zadania na każdym etapie jego realizacji. Pełna treść mojego wystąpienia z 10 grudnia 2018 r., jest opublikowana w niniejszym Biuletynie na stronach 18-20.
Niestety, dotychczas Samorząd Powiatu Zamojskiego nie podjął żadnych działań, których celem byłoby przystąpienie do opracowania wspólnego programu budowy chodników. Dla dobra przyszłej współpracy Samorządów pominę dzisiaj informację o korespondencji kierowanej w tej sprawie przez Starostę Zamojskiego do Wójta i Mieszkańców Gminy. Nie uda się natomiast tego pominąć w trakcie zebrań wiejskich, jakie będą miały miejsce w miesiącu wrześniu. Aktualna odpowiedź Zarządu Powiatu na wnioski Mieszkańców i propozycje Wójta jest następująca. Chodniki przy drogach powiatowych ma budować i finansować Gmina Zamość. Dotyczy to także całego procesu przygotowania i przeprowadzenia inwestycji. Gmina ma opracować projekt budowlany i pozyskać konieczne pozwolenia prawne, w tym ewentualnie wykupić grunty pod lokalizację chodnika. W dalszej kolejności Gmina powinna zgłosić do Powiatu zapotrzebowanie na kostkę i obrzeża potrzebne do realizacji zadania. Wówczas dopiero – cytat z pisma Starosty z dnia 4 lutego 2019 r. „Powiat Zamojski przekaże samorządowi gminnemu materiały budowlane w ilości, którą umożliwi budżet powiatu”. Złożona Gminie propozycja Powiatu oznacza, że nawet w przypadku przekazania przez Powiat kostki i obrzeży w ilości równej 100% potrzeb, podział finansowy kosztów byłby następujący – Powiat około 10%, pozostałe 90% Gmina. Uważam, że w obecnych warunkach budżetowych Gminy i potrzebie realizacji pilnych gminnych zadań (w tym nawierzchni dróg gminnych) propozycja Powiatu nie może zostać przyjęta. W trakcie pierwszego w tej kadencji spotkania Wójta z Radnymi Rady Powiatu z terenu Gminy Zamość (5 Radnych), jakie z mojej inicjatywy miało miejsce w dniu 25 czerwca 2019 roku, przedłożyłem konkretną ofertę Samorządu Gminy Zamość w tej sprawie. W latach 2020 – 2023 Powiat i Gmina na budowę chodników przy drogach powiatowych każdego roku ze swoich budżetów przeznaczą po 300 000 zł. Dałoby to efekt w postaci budowy około 1 km chodników rocznie, a do końca kadencji 4-5 km. W dniu 3 lipca br. dwukrotnie zadzwonił do mnie Starosta Zamojski. Z jego wypowiedzi wynika, że propozycja Gminy nie została przyjęta przez Zarząd Powiatu.
Poniższe zestawienie prezentuje koszty ostatnio realizowanych przez Gminę zadań związanych z budową chodników przy drogach powiatowych. To są konkretne fakty i wartości, ustalone w drodze postępowań przetargowych, w których oferty składało kilku wykonawców. Drugie zestawienie obrazuje finansowanie zadań Powiatu przez budżet Gminy w latach 2014-2020. Są to wspólne samorządowe decyzje Organów Powiatu i Gminy lat 2013-2018.

Samorząd Gminy Zamość jest zobowiązany do realizacji wielu zadań własnych Gminy. Za to przede wszystkim jestem odpowiedzialny jako Wójt. Potrzeby w tym zakresie obrazuje atmosfera zebrań wiejskich i składane przez Mieszkańców wnioski oraz podejmowane uchwały. Posiadane i pozyskiwane środki finansowe nie zabezpieczają realizacji pilnych zadań, za które odpowiada Gmina. Sytuację w znaczący i niespodziewany sposób pogorszył 2018 rok – w zakresie finansowania wydatków bieżących związanych z reformą w oświacie. Na obecną sytuację w realizacji zadań Gminy mają niewątpliwie wpływ decyzje lat 2013-2018 dotyczące finansowania zadań Powiatu kwotą ponad 8 000 000 zł. Za te pieniądze mielibyśmy w tych latach wybudowanych dodatkowo ok. 13 km nawierzchni dróg gminnych. Nie żałuję tych decyzji, ale warto, aby o tym pamiętać. Mieszkańcy Gminy oczekują, że gminnymi priorytetami samorządowej kadencji lat 2019-2023 będzie budowa nawierzchni dróg gminnych, rozbudowa sieci wodociągowych oraz budowa sali sportowej przy Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach. Stąd też finansowanie innych gminnych zadań, w tym współfinansowanie zadań Powiatu wymaga poważnych analiz i odpowiedzialnych decyzji.
Rozumiem problemy decyzyjne w zakresie realizacji zadań Powiatu. Oczekuję podobnego zrozumienia i partnerskiego traktowania ze strony Organów Powiatu. Gmina Zamość to 20% Mieszkańców Powiatu i 30% udziału finansowego w tworzeniu dochodów budżetu Powiatu (wpływy z podatku PIT). W latach 2014-2018 na realizację zadań Powiatu z budżetu Gminy przeznaczyliśmy kwotę ponad 5 600 000 zł. W latach 2019-2020 kolejne 2 500 000 zł. Gmina Zamość na swoim terenie nie ma żadnych instytucji finansowanych z budżetu Powiatu (Szpital, Domy Pomocy Społecznej, Sanatorium, Szkoły, itp.). Mamy tylko drogi powiatowe. Te fakty zobowiązują do partnerskiego traktowania Samorządu Gminy Zamość. Równe traktowanie Gmin to nie tylko identyczny procentowy udział Gmin w finansowaniu zadań Powiatu. Mieszkańcy Gminy Zamość (i Samorząd) mają prawo oczekiwać konkretnych efektów finansowych i rzeczowych decyzji Organów Powiatu lat 2019-2023.
O obecnej współpracy samorządów Gminy Zamość i Powiatu informowałem w tym roku kilkakrotnie w trakcie obrad sesji Rady Gminy. Czyniłem to przed kamerami – można zobaczyć na www.gminazamosc.pl. W trakcie ostatniej sesji Rady informowałem o spotkaniu Wójta z Radnymi Rady Powiatu. Informacja ta miała miejsce przed odczytaniem przez Mieszkańca cytowanego na wstępie apelu. To, co powyżej, przekazywałem w trakcie obrad Rady i jej Komisji – jest to więc znane składającemu apel. Informacje te nie zostały jednak w nim wykorzystane. Dlaczego? W innych sytuacjach ten sam składający apel Mieszkaniec rozlicza Wójta z zadłużenia Gminy i z braku realizacji uchwał zebrań wiejskich. Twierdzi, że Gmina nie dba o ochronę zdrowia, bezpieczeństwo publiczne i zabytki. Składa na zebraniu wiejskim wniosek o przebudowę istniejącej nawierzchni asfaltowej drogi gminnej przy Szkole w Borowinie Sitanieckiej wraz z budową chodnika. Spośród 26 nierealizowanych dotychczas uchwał zebrań wiejskich 2 dotyczą Borowiny Sitanieckiej – rozbudowy obiektu Szkoły (uchwała z 2016 r.) i przebudowy tłuczniowej nawierzchni dróg gminnych nr 11045L i nr 110401L (uchwała z 2018 r.). Jak to wszystko pogodzić? Co mam mówić Mieszkańcom czekającym na budowę nawierzchni dróg gminnych? O tym w skierowanym do mnie apelu ani też w innych wystąpieniach nie ma mowy.
Szanuję prawo Mieszkańców do zabierania głosu w ważnych dla Gminy sprawach. Nie oznacza to, że mam milczeć i nie przekazywać Mieszkańcom rzetelnych informacji. Budowa chodników przy drogach powiatowych to niewątpliwie ważna sprawa, ale nie gminne zadanie. Decyzje o finansowaniu zadań Powiatu to również odpowiedzialność Organów Gminy wobec Mieszkańców, gdyż związane jest ze zmniejszeniem możliwości decyzyjnych realizacji wnioskowanych przez Mieszkańców zadań własnych Gminy. Przy podejmowaniu decyzji nigdy nie kierowałem się animozjami czy też rozgrywkami personalnymi lub innymi. W naszym pięknym Kraju i Gminie niczego pozytywnego nie zbudujemy pisaniem i mówieniem tekstów wyrabiających u Mieszkańców błędną wiedzę o stanie spraw. Uważam, że złożona Powiatowi oferta wspólnej realizacji programu budowy chodników przy drogach powiatowych (finansowanie po 300 000 zł rocznie) jest dobrą propozycją i Gmina Zamość na nią zasługuje. Nie rozwiąże to wszystkich potrzeb w zakresie budowy chodników, ale pozwoli zmniejszać czekające wciąż na realizację potrzeby.

/03.07.2019 r., Wójt Ryszard Gliwiński/

Wybory do Parlamentu Europejskiego ważnym czasem decyzji Polaków

W 2019 roku otrzymujemy po raz kolejny możliwość skorzystania z prawa, jakie daje nam demokratyczny ustrój Rzeczypospolitej Polskiej. Przed nami wybory do Parlamentu Europejskiego (26 maja) oraz do Sejmu i Senatu (jesienią br.).
Politycy przekonują, że to ważny czas decyzji Polaków. W pełni się z tym zgadzam, gdyż to Politycy i polityka kształtują to, co dzieje się w naszych małych Samorządowych Ojczyznach – Sołectwach i Gminach.
Politycy w Warszawie tworzą prawo, ograniczające kompetencje Organom Gmin, przekazują Gminom wciąż nowe obowiązki bez środków finansowych na ich realizację, decydują jak wybierani są Radni Rad Gmin, dysponują pieniędzmi na gminne inwestycje. Konstytucja nakazuje rozdzielenie władzy publicznej – kompetencji oraz tego, co robą Rząd i Samorząd. W obecnych polskich warunkach to jednak niestety tylko teoria. Potwierdziła to atmosfera kampanii wyborczej przed jesiennymi wyborami samorządowymi w ubiegłym roku. Brali w niej udział najważniejsi w Kraju i Województwie Politycy – a nie powinni, mówiono w niej o politycznych aspektach życia publicznego – a nie o samorządowych wyzwaniach. Gminna kampania społeczna lat 2017–2018 „SAMORZĄD – TY DECYDUJESZ” była reakcją na publiczne działania Polityków, na publiczne kłamstwa i oszczerstwa. Dzisiaj mamy tego wszystkiego efekt – zmęczenie, zniechęcenie, zahamowanie obywatelskiej aktywności. Możemy to zmienić tylko poprzez wsparcie Polityków, chcących współpracować z Samorządami, rozumiejących i szanujących to, co dzieje się w Sołectwach i Gminach.
Miesiąc maj jest szczególnym czasem skupienia naszych myśli wokół przyszłości samorządowej idei w Polsce. Obchodzony 27 maja DZIEŃ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO jest pamiątką i wspomnieniem pierwszych wyborów samorządowych z 1990 r. W przyszłym roku obchodzić będziemy Jubileusz 30-lecia Samorządów Gminnych. To święto wszystkich aktywnych Mieszkańców Polskich Wsi i Miast. Czas dumy z tego, jak poprzez swoje zaangażowanie i decyzje zmieniamy obraz naszych Sołectw i Gmin. Ale także czas spojrzenia w przyszłość. Przed nami jeszcze wiele wyzwań, czas realizacji niespełnionych marzeń i oczekiwań. Czas budowania gospodarczej i społecznej przyszłości Kraju na mocnych samorządowych fundamentach. Do tego jest nam potrzebne wsparcie Polityków. Sami nie rozwiążemy wszystkich naszych problemów. Dlatego nie możemy stać z boku, nie możemy pozbawiać się prawa do decyzji zapadających w trakcie wyborów 2019 roku. ODDAJMY SWÓJ GŁOS. Zagłosujmy według własnego uznania. Nie pozwalajmy innym decydować za nas. 26-go maja SPOTKAJMY SIĘ W LOKALACH WYBORCZYCH. To nasze prawo, ale i obywatelski obowiązek.

Protest Nauczycieli i Pracowników Oświaty

Kolejny dzień akcji protestacyjnej Nauczycieli i Pracowników oświaty. Także w Szkołach Gminy Zamość. To poważny problem w skali Kraju. Kumulacja niezadowolenia z tego co dzieje się od lat w polskich szkołach. Reforma oświatowa lat 2016-2019 niczego nie zmieniła, pogłębiła tylko chaos w całym systemie nauczania. Wprowadzając ją Rząd pozbawił samorządowe Organy Gmin prawa stanowienia o swoich sprawach. Politycy nie dali nam i sobie czasu na wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych ani też przygotowanie dobrych podstaw programowych nauczania. Reforma dla samej reformy, bo takie były obietnice wyborcze w 2015 roku. Dzisiaj mamy tego skutek – protest Nauczycieli i coraz gorsza sytuacja w finansach Gmin. Nauczyciele nie uczą dzieci i młodzieży, a samorządowcy budują coraz mniej dróg, chodników i innego dobra. Wiem, że zdania Polaków w temacie protestu są podzielone. Rozumie dzisiejsze problemy Maturzystów, pracujących Rodziców, Uczniów. Każdy protest to jest pewna uciążliwość i chaos w organizacji codziennego życia. Ale protest to skutek braku wcześniejszych rozmów, konsultacji, porozumień. Osobiście do końca wierzyłem, że Rząd w niedzielę 7 kwietnia zrobi wszystko, aby nie dopuścić do rozpoczęcia protestu Nauczycieli. Uważam, że było to w interesie Polaków. Niedobrze, że stało się inaczej. Bardzo źle, że nieodpowiedzialnymi wypowiedziami Politycy podkręcali atmosferę i wciąż to czynią. Dzisiaj protestują Nauczyciele i Pracownicy oświaty. Ale do swoistego protestu szykują się także Samorządowcy. Musimy reagować na publiczne wypowiedzi Premiera Rządu o tym, że samorządy gminne oszczędzają na oświacie. Te i inne nieodpowiedzialne wypowiedzi Polityków kreują opinię publiczną. A przecież Jest zupełnie inaczej. Dlatego nie wolno nam milczeć, gdy Politycy kłamią tylko po to aby realizować swoje partyjne cele. Zachęcam do przeczytania poniższego tekstu. Tak jest w całej Polsce-Gmina Zamość nie jest wyjątkiem w temacie finansowania zadań z zakresu oświaty. Jeszcze krótkie myśli do Nauczycieli. Popieram Wasz protest i rozumiem Was. Ale proszę – nie pozwólcie się dzielić na Tych, co protestują i Tych, co tego nie czynią. Każdy ma wolny wybór i szanujcie to. Proszę nie dopuśćmy, do dalszych podziałów, na dobrych Nauczycieli i złych Samorządowców. Te podziały służą tylko Politykom w Warszawie. Oni są daleko, a My pozostaniemy wśród siebie, w naszych lokalnych społecznościach.

17.04.2019 r, Ryszard Gliwiński.

Samorządy Gminne nie oszczędzają na oświacie

W czwartkowym (7 marca 2019 r.) programie „Fakty po Faktach” (TVN24) Premier Mateusz Morawiecki, mówiąc o sytuacji związanej z protestem Nauczycieli, stwierdził, że samorządy oszczędzają na oświacie. W trakcie tej wypowiedzi Premier obiecał Nauczycielom dyplomowanym wynagrodzenie w kwocie 6000 zł brutto, dodając, iż te podwyżki płac mają finansować także samorządy. Od wielu lat obserwuję życie publiczne w Polsce i nie mam żadnych złudzeń co do poziomu wypowiedzi Polityków. Mimo wszystko byłem kompletnie zaskoczony słysząc w czwartek publicznie wypowiadane przez Premiera Rządu oskarżenia wobec samorządów. Fakty potwierdzone konkretnymi poniższymi dowodami są zupełnie inne, i nie tylko w Gminie Zamość. Mamy więc do czynienia nie tylko z brakiem szacunku dla Samorządowców, ale także, moim zdaniem, z zamierzonym wprowadzaniem opinii publicznej w błąd. Uważam, że nie możemy przechodzić obojętnie obok takich sytuacji. Nie możemy bać się mówić prawdy. Milczenie oznacza aprobatę, czyli w tym przypadku potwierdzenie nieprawdziwego przekazu publicznego. Milczenie Wójta Gminy Zamość oznaczałoby zaniedbanie obowiązków wobec Mieszkańców.

Samorząd Gminy Zamość nie oszczędza na oświacie. W 2018 roku ponosiliśmy główny ciężar wzrostu wydatków bieżących (bez inwestycji) funkcjonowania 13 szkół oraz wychowania przedszkolnego.

ZOBACZ TABELE

Dowody są w Tabeli nr 1. Subwencja oświatowa i dotacje przekazywane Gminie z budżetu Państwa w stosunku do 2017 roku wzrosły łącznie o kwotę 614 015 zł (suma wierszy 1.1 i 1.2 w Tabeli nr 1). Udział środków własnych Gminy natomiast wzrósł o kwotę 2 449 529 zł (wiersz 3 w Tabeli nr 1). Popatrzmy jeszcze na procentowy udział środków własnych Gminy w całości wydatków oświatowych. W 2017 roku było to 20,17%, natomiast w 2018 roku już 27,21% (wiersz 3 w Tabeli nr 1). Jakby na to nie patrzeć należy stwierdzić, że Gmina Zamość w 2018 roku sfinansowała rządową reformę oświatową z własnych środków budżetowych.

Samorząd Gminy Zamość nie sfinansował powyższego ze zwiększonych wpływów z udziałów w podatkach PiT i CiT. Taką informację przekazywała publicznie Pani Minister Anna Zalewska. Dowody są w Tabeli nr 2. Minister Finansów i Urząd Skarbowy w 2018 roku przekazali Gminie Zamość dochody z tego tytułu zwiększone w stosunku do roku 2017 o łączną kwotę 524 113 zł (suma wierszy 1.1 i 1.2 w Tabeli nr 2). Proszę to porównać z powyżej wymienioną kwotą 2 449 529 zł zwiększonego udziału Gminy w finansowaniu zadań oświatowych. Będziemy wciąż na minusie 1 251 660 zł, nawet jeśli w wyliczeniach tych ujmiemy kwotę 917 660 zł, zwiększonej w stosunku do roku 2017 subwencji wyrównawczej, jaką otrzymaliśmy z budżetu Państwa (wiersz 2 w Tabeli nr 2) i zmniejszonej o 243 204 zł subwencji uzupełniającej (wiersz 3 w Tabeli nr 2). Wspomniany minus oznacza, że kwota 1 251 660 zł
zapłacona została z dochodów Gminy pochodzących z podatków lokalnych (rolnego i od nieruchomości). Ponieważ stawki podatków lokalnych 2018 roku były takie same jak w roku 2017 zwiększone środki zdjęliśmy z zadań inwestycyjnych – nie wybudowaliśmy ok. 1,2 km nowych nawierzchni dróg gminnych lub 2,5 km chodników. To mniej więcej połowa kwoty niezbędnej na wybudowanie tak potrzebnej i oczekiwanej sali sportowej przy Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach.

Analizy sytuacji finansowej Gminy Zamość 2018 roku, spowodowanej drastycznie zwiększonymi wydatkami bieżącymi w zakresie oświaty i wychowania, nie można zakończyć na powyższych faktach. Ubiegły rok to przecież znaczący wzrost pozostałych gminnych wydatków bieżących i inwestycyjnych. Za te same zakupy i usługi w 2018 roku płaciliśmy znacznie więcej niż w 2017 roku. Powołam się tylko na porównanie kosztów budowy jednego kilometra nawierzchni drogi gminnej. Na początku 2017 roku było to 521 358 zł (Płoskie – odcinek drogi o długości 1030 m). W pierwszych przetargach 2018 roku było to 719 000 zł, 938 000 zł, 973 000 zł, a w miesiącu czerwcu już 1 244 000 zł, 1 258 000 zł. Podobnie z kosztami realizacji innych inwestycji, zakupów paliwa, zakupów wszystkiego, co potrzebne do funkcjonowania administracji, itd. Jedynym jaśniejszym punktem w tym zakresie to dobra umowa Gminy Zamość na dostawę energii elektrycznej. Sytuacja w oświacie i wzrost pozostałych kosztów realizacji gminnych zadań 2018 roku zachwiał zupełnie finansami gminnymi. A przecież w tym czasie realizowaliśmy bardzo duże projekty inwestycyjne finansowane ze środków unijnych, dla których trzeba było zabezpieczyć własny udział finansowy Gminy. Skutki tego, o czym piszę w całym powyższym tekście, przekładają się także na gminne problemy finansowe budżetu 2019 roku.

Obecną sytuację w finansowym zarządzaniu gminnymi zadaniami z zakresu oświaty i wychowania trzeba jeszcze uzupełnić o rok 2019. Porównajmy 2018 i 2019 rok w powyższej Tabeli nr 1. Już teraz mamy zdefiniowany kolejny wzrost wydatków bieżących finansowanych ze środków własnych Gminy o kwotę 1 089 202 zł. Uważam, że na tym się nie skończy. Nadzór z Kuratorium Oświaty wciąż nakazuje Wójtowi Gminy zwiększanie ilości godzin nauczania w Szkołach. W maju Kuratorium będzie uzgadniało projekty organizacji nauczania w Szkołach, jakie będą obowiązywać od września. Nie będzie już wówczas trzecich klas gimnazjalnych. Co z Nauczycielami? Pomysł, jak rozwiązać tą sytuację, Premier wypowiedział publicznie w czwartkowy wieczór. Nie powiedział jednak, gdzie Samorządy mają na to szukać pieniędzy? Budżety Gmin są uchwalone, a więc pieniądze rozdane. Nie mamy rezerw. Wzrost dochodów 2019 roku pokazany w tabeli nr 2 nie załatwił innych gminnych problemów finansowych po stronie wydatków budżetu. Sfinansowaliśmy skutki podwyżek cen i usług lat 2018-2019. Zabezpieczyliśmy środki niezbędne na realizację zobowiązań, wynikających z wcześniejszych decyzji – programy unijne, dotacje dla Powiatu na budowę drogi Kalinowice – Pniówek – Białowola – Zalesie – Krasnobród, program Funduszu Sołeckiego, zwiększona dotacja dla Miasta na kursowanie po Gminie autobusów MZK. Zabrakło pieniędzy na sfinansowanie wydatków bieżących w oświacie (pozycja 2.2 w Tabeli nr 1), poważniejsze remonty w szkołach oraz inne gminne wydatki bieżące mocno ograniczone w uchwalonej wersji budżetu 2019 roku. Zabrakło pieniędzy na dofinansowanie zadań inwestycyjnych budżetu 2019 roku związanych z programem Funduszu Sołeckiego. W takiej sytuacji Rząd podrzucił Gminie kolejne wyzwanie – program Fundusz Dróg Samorządowych. Z medialnych wypowiedzi wynika, że na wsparcie budowy nawierzchni gminnych dróg publicznych mają być w tym roku ogromne pieniądze. Podobnie jak inne Gminy nie mamy w budżecie środków na wkład własny. O tym szerzej na stronie 2 Biuletynu.

Wypowiedzi Premiera i innych Polityków oraz podejmowane w marcu 2019 roku decyzje Rządu sugerują, że w Warszawie nikt nie czuje tego, co dzieje się w gminnych i miejskich budżetach. To bardzo niepokojący wniosek. Dlatego nie można milcząco przejść obok tego, co napisałem powyżej. Na zakończenie jeszcze jedno spostrzeżenie warte zauważenia. Mamy w Kraju rozwój gospodarczy i trzeba się z tego cieszyć. Politycy powinni jednak pamiętać o tym, że rozwój gospodarczy w Kraju nie jest równoznaczny z dodatkowymi możliwościami Gmin i Miast w zakresie realizacji inwestycji oczekiwanych przez Mieszkańców. Przeczytajmy uważnie jeszcze raz powyższy tekst i odpowiedzmy sobie na pytanie – na co zostały przeznaczone zwiększone dochody budżetu Gminy 2018 roku? (Tabela nr 2). Na dodatkowe kilometry dróg i chodników? Niestety nie. Sfinansowaliśmy skutki podwyżek cen towarów i usług, zwiększonych wydatków w oświacie oraz większych kosztów realizacji inwestycji. Co to oznacza dla Gminy Zamość? Zwiększone dochody, jakie w 2018 roku przekazał nam Minister Finansów (1 197 869 zł – wiersz 4 w Tabeli nr 2) wróciły z powrotem do budżetu Państwa poprzez większe kwoty odprowadzanego podatku VAT oraz zwiększone wpływy z akcyzy i innych podatków oraz większe składki odprowadzane do ZUS. Za to wszystko zapłaciliśmy z budżetu Gminy, realizując zakupy, usługi, inwestycje, płacąc wynagrodzenia za pracę Nauczycielom i Administracji. Nierozwiązane gminne problemy pozostawiono nam. Rząd nie dał nam na nie ani złotówki więcej niż w roku 2017. Z trudem, ale mogę się z tym pogodzić. Nie akceptuję natomiast manipulowania opinią publiczną i włączania w to Samorządowców. To my tutaj, w Gminach i Miastach, wprowadzamy w życie rządowe pomysły. Nie oczekujemy słowa DZIĘKUJĘMY, bo Politycy go nie znają. Będziemy jednak reagować na nieprawdziwy przekaz publiczny. Politycy powinni odpowiadać za swoje decyzje i sami za nie płacić. Zachęcam do dyskusji poprzez www.gminazamosc.pl zakładka „PRZYDATNE/Zadaj pytanie Wójtowi”. W lutym zaniedbałem udzielanie odpowiedzi na wpływające e-maile, ale od połowy marca powrócę w tym zakresie do normalności.

/09.03.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Fundusz Sołecki w Gminie Zamość

Program Fundusz Sołecki w Gminie Zamość od 2016 roku jest ważnym elementem gminnego budżetu każdego roku. To także jeden z programów pobudzania aktywności obywatelskiej, zachęcania do udziału w zebraniach wiejskich i aktywnego włączania się w proces samorządowej demokracji. Decyzje o przystąpieniu do programu Organy Gminy podejmowały w 2015 roku – na początku poprzedniej samorządowej kadencji. Nic więc dziwnego, że nadszedł czas podsumowań i wniosków. Oficjalnie miało to miejsce w trackie obrad sesji Rady Gminy w dniu 21 marca 2019 r. Bardziej robocza dyskusja była wcześniej, w trakcie obrad Komisji Rozwoju Gminy i Budżetu. Efekt to wspólna decyzja Wójta i Rady, że w 2020 roku program Funduszu Sołeckiego będzie kontynuowany. To raczej było pewne, ale nie oznacza, że nie widzimy problemów i zagrożeń związanych z realizacją programu.

Program finansowy Funduszu Sołeckiego w Gminie Zamość składa się z dwóch części. Pierwsza – część podstawowa – jest obowiązkową, wynikającą z postanowień ustawy przyjętej przez Parlament. Od tej części liczone jest to, co otrzymujemy po roku z budżetu Państwa jako zwrot części poniesionych wydatków (obecnie to około 26%). Druga – część zwiększająca – to już wspólna decyzja Wójta i Rady Gminy. Zwiększa ona środki przekazane Mieszkańcom do decydowania o ich przeznaczeniu, ale nie ma wpływu na to, co otrzymujemy z budżetu Państwa. Z powyższego zestawienia wynika, że w latach 2016-2018 wydaliśmy z budżetu Gminy Zamość na funkcjonowanie programu łączną kwotę 2 350 397,84 zł. Są w niej zawarte środki budżetu Państwa 624 030,58 zł, a więc gminne pieniądze to 1 726 367,26 zł. W dzisiejszym materiale nie ma miejsca na to, aby zaprezentować co w ramach tych wydatków i decyzji Mieszkańców przybyło w Sołectwach Gminy. Poniżej zamieszczamy tylko decyzje dotyczące przedsięwzięć Funduszu Sołeckiego 2019 roku. Zainteresowanych wcześniejszymi odsyłam do Biuletynu Samorządu Gminy Zamość wydań z lat 2017-2018 – w wersji elektronicznej dostępne są na https://gminazamosc.pl/biuletyn-samorzadu-gminy-zamosc/. Dostępne także na www.ugzamosc.bip.lubelskie.pl w sprawozdaniach z wykonania budżetów lat 2016-2018.
Problemy i zagrożenia, o których wspomniałem powyżej, związane są z procesem decyzyjnym oraz jego wpływem na zarządzanie gminnymi finansami. Największe Sołectwo w Gminie w ramach programu Funduszu Sołeckiego ma rocznie do dyspozycji około 60 000 zł, a najmniejsze około 10 000 zł. O wydatkowaniu tych kwot decydują Mieszkańcy w trakcie zebrań wiejskich. Wybrane zadanie do realizacji powinno mieścić się w kategorii zadań własnych Gminy (a nie Powiatu). Drugim ograniczeniem jest kwota środków jakimi Mieszkańcy dysponują. W tym właśnie tkwi pułapka, w którą wspólnie wpadamy – Mieszkańcy, Wójt i Radni. Jesteśmy wyjątkową Gminą podmiejską, o wielu nie zaspokojonych wciąż potrzebach inwestycyjnych – nawierzchnie dróg, chodniki, oświetlenie uliczne, place zabaw. Te inwestycje od początku funkcjonowania programu zaczęły pojawiać się w decyzjach Mieszkańców dotyczących przeznaczenia środków Funduszu Sołeckiego. Skutkiem były oczywiście kolejne wymuszone decyzje Wójta a później Radnych Rady Gminy. Decyzje dotyczące dodatkowych środków finansowych potrzebnych na realizację wybranych przez Mieszkańców zadań. Problemem nie jest wspomniane wymuszanie decyzji. Jestem na wszystkich zebraniach wiejskich i wiem jaka jest atmosfera. Jestem świadomy tego, że wybierane do realizacji przez Mieszkańców przedsięwzięcia są potrzebne i długo już oczekiwane. Dlatego szanuję te wybory i oczekiwania poprzez wspieranie ich dodatkowymi swoimi decyzjami przedkładanymi Radzie Gminy. Taka sytuacja może jednak doprowadzić do paraliżu decyzyjnego Organów Gminy, które są prawnie odpowiedzialne za gospodarowanie środkami budżetu. Dochody budżetu mamy ściśle ograniczone, a 2018 rok pokazał jak drożeje wszystko wokół. Więcej płacimy za budowę jednego kilometra drogi, więcej o ponad 2 000 000 zł musieliśmy wydać na realizację zadań realizowanych przez Szkoły, itd. A przecież jednocześnie realizujemy duże projekty z unijnym dofinansowaniem i wspieramy finansowo zadania inwestycyjne Powiatu. Dlatego program Funduszu Sołeckiego 2018 roku powinien zamknąć się w kwocie 966 633,09 zł lub nieco podobnej. Jaka była rzeczywistość pokazuje ostatni wiersz powyższego zestawienia. Dodatkowe decyzje, które zaproponowałem Radzie Gminy, wzbogaciły program o 1 305 894,26 zł. Sytuacja ta powtarza się w 2019 roku. W uchwalanym 27 grudnia ub. roku budżecie Gminy Zamość znalazło się 58 różnego rodzaju zadań inwestycyjnych. Aż 31 z nich to decyzje Mieszkańców podjęte w trakcie wrześniowych zebrań wiejskich (Fundusz Sołecki). Skutek jest taki, że połowy z tych zadań nie da się obecnie realizować. Nie ma możliwości uzupełnienia tego, czym dysponowali Mieszkańcy w ramach Funduszu Sołeckiego. Stoję wiec przed trudnymi decyzjami. Jak budować drogę, mając w budżecie 26 000 zł, gdy wykonanie
1 metra bieżącego (mb) nawierzchni kosztuje 1300 zł. Za te pieniądze można wiec wybudować zaledwie 20 m drogi. Co na to powiedzą Mieszkańcy? Jak budować chodnik przy budżecie 50 000 zł i kalkulacji kosztów 1 mb za ok. 900 zł? Wystarczy tylko na 55 m chodnika. Nie uciekam od odpowiedzialności za zaistniałą sytuację. Jak już wspomniałem, decyzje Mieszkańców wspierałem swoimi decyzjami. Tak było w obu wspomnianych powyżej przypadkach i wielu innych. Nie zmienia to dzisiejszego stanu spraw. Rok 2018 zachwiał pomysłami na gminne gospodarowanie finansowe poprzez nieprzewidziane i niewyobrażalne koszty reformy oświatowej. Wzrosły koszty jednostkowe realizacji inwestycji, a wiec za te same pieniądze budujemy mniej. Wszystko to przeniosło się na 2019 rok. Nic więc dziwnego, że w ostatnich tygodniach tak dużo dyskutujemy o programie Funduszu Sołeckiego. Jest w tym dużo emocji, bo zarządzanie gminnymi finansami to coraz poważniejsze wyzwania. Przenoszenie emocji na forum Sołectwa w niczym jednak nie pomoże. Nie ułatwi decyzji podejmowanych większością głosów przez 21 Radnych. Proszę więc o cierpliwość i zrozumienie. Celem, do którego dążę, jest realizacja zadań budżetowych. Poszukuję rozwiązań, które to zapewnią. W obecnych warunkach trzeba poczekać na rozstrzygnięcia konkursu rządowego programu Fundusz Dróg Samorządowych. Składamy tam cztery wnioski. Trzeba także poczekać na finansowe decyzje w oświacie. Tam, gdzie będę czuł problem z realizacją zadań Funduszu Sołeckiego 2019 roku, zechcę w maju spotkać się z Radami Sołeckimi. Dajmy sobie trochę czasu i zaufania. Zachęcam do dyskusji poprzez www.gminazamosc.pl zakładka „Przydatne”/„zadaj pytanie Wójtowi”.

Zobacz tabele

/09.04.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Sołtysi samorządowymi liderami

Miesiące styczeń i luty były w Gminie Zamość wyjątkowym czasem samorządowej aktywności i mobilizacji – były m.in. zebrania sprawozdawcze Stowarzyszeń (15), różnego rodzaju spotkania noworoczne w Sołectwach (24) i Zamojski Orszak Trzech Króli. Wypełnione zaangażowaniem dni mieli także Radni i Wójt, organizując współpracę w nowej samorządowej kadencji.

Najbardziej znaczącymi wydarzeniami były jednak zebrania wiejskie (36), w trakcie których wybieraliśmy Sołtysów i Członków Rad Sołeckich 35 Sołectw Gminy Zamość. Pierwsze zebranie miało miejsce 7 stycznia w Białobrzegach, a ostatnie 3 marca w Wółce Wieprzeckiej. Zebranie w Skokówce trzeba było powtarzać, gdyż w trakcie pierwszego głosowania przy wyborze Sołtysa wynik był remisowy (dwóch kandydatów). Uczestnicząc we wszystkich zebraniach dziękowałem Sołtysom kończącym kadencję. Dziękowałem także Mieszkańcom podkreślając, że samorząd gminny rozpoczyna się w Sołectwach, gdzie codzienną aktywnością możemy zmieniać środowisko, w którym żyjemy. Udział Mieszkańców w zebraniach wiejskich jest moim zdaniem podstawowym elementem samorządowej demokracji. To w ich trakcie można rozmawiać o sołeckich i gminnych sprawach oraz brać udział w podejmowaniu prawem określonych decyzji. Tak postrzegając znaczenie tego, co dzieje się w Sołectwach Gminy, należy stwierdzić, że Sołtysi powinni być samorządowymi liderami w lokalnych społecznościach. Statut sołectwa w sposób jednoznaczny określa Ich rolę jako gospodarzy w sołectwie, organizatorów życia społecznego, wykonawców uchwał zebrań wiejskich oraz łączników z Organami i administracją Gminy. Wiem, że pięknie brzmi to wszystko w teorii, a w codziennych realiach bywa różnie. Nic jednak nie dzieje się samo. Twórcy samorządowej reformy z 1990 roku dali nam instrumenty, które pozwalają być aktywnymi uczestnikami tego, co dzieje się w lokalnych społecznościach. Ale te instrumenty nie działają same. Żeby mieć wpływ na wybór Sołtysa trzeba przyjść na zebranie wiejskie. Nawet więcej, trzeba wcześniej przygotować siebie i sąsiadów do udziału w nim. Uczestnicząc w zebraniu trzeba przedkładać swoje propozycje, wnioski, spostrzeżenia. Trzeba przekonywać do swoich racji, szanując oczywiście tych, którzy swoją aktywnością realizują sołeckie i gminne zadania. Nie zastąpią roli zebrania wiejskiego działania takie, jak podczas ostatniej sesji Rady Gminy (21 marca). W porządku obrad „Wnioski i zapytania mieszkańców Gminy Zamość, zaproszonych gości” jeden z Uczestników sesji po raz kolejny poruszył, Jego zdaniem, problem z łączeniem funkcji sołtysa i radnego. Sam podkreślał, że jest to zgodne z prawem, ale dla społecznego dobra tak nie powinno być. W pisemnym apelu, jaki przed zebraniami wiejskimi skierował do radnych Rady Gminy, szeroko uzasadniał swoje spojrzenie na sprawę. Nie podzielam tego poglądu i opieram to na wieloletnim doświadczeniu samorządowca. Szanuję prawo do innych poglądów, lecz uważam, że w tym przypadku najlepszym miejscem do ich prezentacji było zebranie wiejskie. Podnoszący tę kwestię uczestniczył w nim. Zebranie miało miejsce już po wspomnianym powyżej pisemnym apelu do radnych, aby nie kandydowali do funkcji sołtysa. W zebraniu wiejskim uczestniczyło ponad 70 Mieszkańców, którzy zgłosili tylko jednego kandydata na sołtysa – pełniącego tę funkcję od 2012 roku i jednocześnie radnego Rady Gminy Zamość od 2014 roku. Byłem na tym zebraniu, był też Przewodniczący Rady Gminy. Wiedziałem o apelu skierowanym do radnych, dlatego specjalnie obserwowałem reakcję jego autora w trackie zgłaszania kandydatów na sołtysa. Nie było żadnej reakcji. Na tym zebraniu wiejskim były miejsce i czas do odczytania apelu oraz przekonywania sąsiadów do swoich racji. Zabrakło odwagi? Ale już nie brakowało jej w trakcie sesji Rady Gminy, której obrady są transmitowane. Nie zabrakło odwagi do mocnego stwierdzenia Uczestnika sesji przed kamerą, że – cytat: „ (…) słyszy od niektórych Mieszkańców, że lepiej przynależeć do Gminy Sitno, bo Gmina Sitno bardziej w sposób zrównoważony dba o rozwój sołectw”. Ciekawe co na to inni Mieszkańcy Sołectwa? Można było o tym porozmawiać podczas styczniowego zebrania wiejskiego, bo o zrównoważonym rozwoju sołectw mówione było już wcześniej przed kamerami transmitującymi obrady sesji Rady.

Uczestniczyłem we wszystkich zebraniach wiejskich. Mam więc swoje własne obserwacje jak w praktyce wygląda to, o czym powyżej. W zebraniach wiejskich uczestniczyło 2179 Mieszkańców. Uprawnionych do udziału w nich było 19 060, czyli frekwencja wyniosła 11,43%. Cztery lata wcześniej Sołtysów wybierało 2673 Mieszkańców na 18 177 uprawnionych, frekwencja była wyższa: 19,57%. Pozytywnym wnioskiem jest niewątpliwie fakt, że wciąż nas przybywa. Gmina Zamość jest więc dobrym miejscem do zamieszkania. Pozytywnym jest to, że 28 Sołtysów (spośród 33) otrzymało ponownie mandat zaufania Mieszkańców (dwóch nie ubiegało się o ponowny wybór). Cieszy obecność w gronie Sołtysów 11 Pań. Dobrze o lokalnych samorządowych liderach w Gminie Zamość świadczy, moim zdaniem, również fakt, że ponownie wybrani zostali wszyscy Sołtysi (10), którzy w poprzedniej kadencji łączyli tę funkcję z mandatem radnego Rady Gminy. Mniej optymistycznie nastraja już frekwencja w trakcie zebrań wiejskich. Było różnie – szczegóły w poniższym zestawieniu. Zamieszczamy je ponownie i przepraszamy za błędy, jakie pojawiły się w poprzednim wydaniu Biuletynu (Płoskie, Borowina Sitaniecka). Zainteresowanie Mieszkańców zebraniem wiejskim i wyborem Sołtysa w niektórych Sołectwach było niepokojąco małe – aż w 12 przypadkach wyniosło poniżej 10%. Cztery lata wcześniej taką frekwencję zanotowało 7 Sołectw. W porównaniu do roku 2015 ogólna frekwencja spadła o ponad 8%. W trakcie marcowej sesji Rady Gminy zadano mi związane z tym pytania – cytat „Czy uważa Pan za swój sukces wybory z 2019 roku? Czy to jest sukces demokracji? ”. Poziomu zainteresowania Mieszkańców samorządową demokracją nie oceniam w kategorii sukcesu. Mała frekwencja na zebraniach wiejskich jest dla mnie sygnałem, mówiącym o braku oczekiwanych efektów realizowanych programów pobudzania aktywności obywatelskiej. Z tego trzeba wyciągnąć wnioski. To zadanie dla mnie i wielu innych samorządowych liderów. Ale czy przyczyn takiego stanu spraw trzeba szukać tylko w tych programach i w Gminie Zamość? W ostatnich latach dużo o tym pisałem i mówiłem. Czy winy za obecny stan samorządowej demokracji nie ponoszą również Politycy? Kto zafundował Gminie Zamość wybory radnych Rady Gminy w okręgach wielomandatowych? Kto w październiku 2018 roku prowadził w Gminie Zamość brutalną kampanię wyborczą pełną oszczerstw i nieprawdziwych informacji? Kto w tej kampanii nie pamiętał o szacunku dla Tych, którzy są na innych listach wyborczych? Kto w latach 2017-2018 przedstawiał urzędujących Wójtów Gmin jako tych, którzy zablokowali samorządową demokrację w Polsce? Twórcy ustawy o samorządzie gminnym z 1990 roku nie przewidywali, że w kampanii samorządowej na szczeblu Gmin będzie możliwe wydarzenie takie, jakie miało miejsce w świetlicy wiejskiej w Jatutowie 8 października 2018 roku. Wydarzenia lat 2017-2018 można łatwo sobie przypomnieć – to wszystko jest w bazie internetowej pamięci.

Skutki tego, co działo się w Kraju i Gminie przed jesiennymi wyborami samorządowymi, widoczne były w atmosferze niektórych zebrań wiejskich. Są w nas wciąż podziały. To, co działo się w trakcie kilku zebrań, obrazuje treść przesłanego mi e-maila poprzez www.gminazamosc.pl/„zadaj pytanie Wójtowi”. Dotyczył on funkcjonowania świetlicy wiejskiej – cytat zadanego mi pytania „pytam, czy każdy może tu przyjść w takich celach, czy tylko elektorat Pana i nowej pani sołtys”. W tym Sołectwie w zebraniu wzięło udział ponad stu Mieszkańców. Po ogłoszeniu wyników głosowania połowa z nich opuściła miejsce obrad. Nie zaskoczył więc mnie ten późniejszy e-mail. Podziały w sołectwach i gminach potrzebne są tylko Politykom. To Oni w ten sposób realizują swoje cele. Nam, zmieniającym swoim zaangażowaniem miejsce zamieszkania, podziały w niczym nie pomagają. Nie będzie z tego więcej dróg, chodników ani innego lokalnego dobra. Do spraw związanych z jesiennymi wyborami samorządowymi i zebraniami wiejskimi będziemy często powracać. Za rok jubileusz – 30 lat samorządów gminnych w Polsce. To dobry czas na refleksje, podsumowania, analizy stanu obecnego samorządowej demokracji i podejmowanie nowych wyzwań. Nic nie dzieje się samo i nic nie jest nam dane na zawsze. „SAMORZĄD – TY DECYDUJESZ” nie jest tylko hasłem gminnej kampanii społecznej lat 2017-2018. To także wyzwanie dla każdego z Nas na kolejne dni i lata. To zaproszenie do aktywności i nie pozostawiania spraw do załatwienia innym. Zapraszam do dyskusji poprzez www.gminazamosc.pl zakładka „Przydatne”/„zadaj pytanie Wójtowi”.

/08.04.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Lotnisko w Mokrem (Zamość EPZA) stan obecny i przyszłość

Poniżej przedstawiam informację, jaką przedłożyłem w trakcie obrad sesji Rady Gminy Zamość w dniu 28 lutego 2019 roku. Uzupełniłem ją tu o wydarzenia, które miały miejsce kilka dni później, w dniu 8 marca.

Dzisiejsza sytuacja prawna terenów lotniska Mokre (Zamość EPZA) i związane z tym zaangażowanie Organów Gminy Zamość powiązane są z ciągiem wydarzeń lat wcześniejszych.

Ważne dla obecnego stanu były lata 2009 – 2013.

  • Nieruchomość lotniska Mokre była wówczas własnością Skarbu Państwa.
  • Od 1976 roku prowadził na nim działalność statutową Aeroklub Ziemi Zamojskiej.
  • W 2009 roku Samorząd Gminy Zamość jako administracyjny gospodarz terenu zakończył opracowanie dla lotniska miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwałę w tej sprawie podjęła Rada Gminy w dniu 27 lipca 2009 r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje m.in. budowę dwóch pasów startowych – trawiastego dla szybowców oraz utwardzonego dla samolotów.
  • W kolejnych latach trzy Samorządy – Powiat, Miasto i Gmina – podejmowały próby przygotowania podstaw dla wspólnej realizacji inwestycji związanej z budową infrastruktury lotniska.
  • W latach 2009-2010 zleciły opracowanie Programu Funkcjonalnego Użytkowego lotniska i złożyły wspólny wniosek o dofinansowanie realizacji zadania unijnymi pieniędzmi Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego lat 2007-2013. Wniosek Samorządów został wycofany z procedury konkursowej, gdyż unijnymi środkami nie mogła być finansowana budowa drugiego lotniska w województwie lubelskim.
  • W 2012 roku Rady Powiatu, Miasta i Gminy przyjęły uchwały w sprawie wyrażenia woli podjęcia działań na rzecz powołania spółki pod nazwą „Port Lotniczy Zamość – Mokre” Sp. z o.o. Inicjatywa ta była wspierana przez ówczesnego Wojewodę Lubelskiego.

Kolejny etap wydarzeń wokół lotniska Mokre to rok 2015.

  • Skarb Państwa był wówczas nadal właścicielem terenu lotniska.
  • Trwał sądowy i administracyjny spór prawny pomiędzy Skarbem Państwa i Aeroklubem Polskim o własność części nieruchomości.
  • Trwał również sądowy spór Skarbu Państwa i Aeroklubu Ziemi Zamojskiej o zapłatę czynszu dzierżawnego.
  • Cały teren lotniska o powierzchni 79,83 ha użytkował Aeroklub Ziemi Zamojskiej.
  • Umowy dzierżawy ze Skarbem Państwa zawarte były tylko na 7,50 ha.
  • Na części nieruchomości dzierżawionej od Skarbu Państwa Aeroklub zlokalizował już własny, poważny wartościowo majątek (hangar).
  • Od 2008 roku na terenie lotniska Aeroklub prowadził giełdę handlową.
  • Właściciel terenu – Skarb Państwa – nie realizował celów publicznych terenów lotniska określonych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
  • Samorządy nie podjęły się realizacji zadania określonego uchwałami Rad z 2012 r.

W takiej sytuacji Wojewoda Lubelski zorganizował w dniu 28 stycznia 2015 roku spotkanie ze Starostą Zamojskim, Prezydentem Miasta Zamość oraz Wójtem Gminy Zamość.

  • W jego trakcie przedstawiciele samorządów potwierdzili, że nieaktualną jest formuła pomysłu z 2012 roku utworzenia spółki pn. „Port Lotniczy Zamość – Mokre”.
  • Wojewoda Lubelski zobowiązał więc Wójta Gminy Zamość do podjęcia rozmów z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej, których celem było wygaszenie konfliktu pomiędzy Skarbem Państwa i Aeroklubem, oraz pozyskanie stanowiska Aeroklubu w zakresie udziału w budowie pasa startowego.
  • Wydarzenia kolejnych miesięcy spowodowały, że w dniu 25 maja 2015 roku Rada Gminy Zamość na wniosek Wójta podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na nieodpłatne nabycie na własność Gminy nieruchomości lotniska Mokre.

Wojewoda Lubelski zarządzeniem z dnia 23 października 2015 roku wyraził zgodę na dokonanie darowizny prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa (terenów lotniska Mokre) Gminie Zamość.

  • W dniu 24 listopada 2015 roku Starosta Zamojski i Wójt Gminy Zamość podpisali akt notarialny – umowę darowizny Gminie nieruchomości lotniska Mokre.
  • Zarządzenie Wojewody i umowa określiły cel darowizny nieruchomości:
    1. Realizację przez Gminę celu publicznego jakim jest funkcjonowanie lotniska Mokre.
    2. Prowadzenie przez Gminę działalności zgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu.
    3. Rozbudowę przez Gminę lotniska Mokre poprzez utwardzenie pasa startowego do dnia 31 grudnia 2018 r.
  • Ponadto, zobowiązano Gminę Zamość do:
    1. Zapewnienia Aeroklubowi Ziemi Zamojskiej możliwości prowadzenia na
      terenie lotniska Mokre działalności statutowej.

      • Dotyczy to także prowadzenia giełdy handlowej.
    2. Oddania w bezpłatne użytkowanie dla Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego części lotniska, na którym jest umieszczona stacja ogródka meteorologicznego.

W latach 2016 – 2018 Gmina Zamość realizowała podstawowy cel umowy darowizny oraz wynikające z niej zobowiązania. Efekty podejmowanych działań są następujące:

  1. Uporządkowano sprawy formalno-prawne pomiędzy właścicielem terenu i Aeroklubem Ziemi Zamojskiej.
    Stan z 24.11.2015 r. (w dniu zawarcia umowy darowizny):

    • Umowy dzierżawy Skarbu Państwa zawarte z Aeroklubem obejmowały 7,50 ha, przy powierzchni terenu lotniska 79,83 ha.
    • Pozostały teren był w bezumownym użytkowaniu Aeroklubu.
      Stan obecny:
    • Umowy dzierżawy zawarte pomiędzy Gminą Zamość i Aeroklubem Ziemi Zamojskiej na łączną powierzchnię 58,05 ha.
    • Powierzchnia w dyspozycji Gminy Zamość = 21,78 ha.
  2. Powyższe zabiegi uporządkowały należności podatkowe Aeroklubu wobec Gminy z tytułu podatku od nieruchomości. Tajemnica skarbowa nie pozwala ujawnić szczegółów, ale są to znaczące kwoty.
  3. Uporządkowano relacje prawne pomiędzy właścicielem terenu oraz Aeroklubem Ziemi Zamojskiej, Aeroklubem Polskim i Urzędem Lotnictwa Cywilnego.
  4. Wyznaczono nowe miejsca prowadzenia giełdy handlowej przez Aeroklub Ziemi Zamojskiej, poza częścią lotniskową lotniska Zamość EPZA. Lokalizacja została ściśle oznaczona i wyznaczona geodezyjnie oraz opisana w umowie dzierżawy.
  5. Zarządzający lotniskiem Aeroklub Polski otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 22 lipca 2016 roku zatwierdzającą instrukcję operacyjną lotniska Zamość (EPZA).
  6. Opracowano dokumentację budowy pasa startowego i pozyskano konieczne pozwolenia prawne. Zadanie to realizowano we współpracy z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej.
  7. Zawarto w dniu 26 marca 2018 r. w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego w Warszawie ugodę pomiędzy Gminą Zamość, Aeroklubem Polskim i Aeroklubem Ziemi Zamojskiej w przedmiocie przekształcenia lotniska Zamość EPZA użytku wyłącznego w lotnisko publiczne niecertyfikowane. Uzgodniono, że proces ten nastąpi po wybudowaniu pasa startowego.
  8. Uporządkowanie spraw formalno-prawnych oraz opracowanie konkretnej dokumentacji budowy pasa startowego stworzyło nowe warunki do ponownych rozmów Gminy, Miasta, Powiatu i Aeroklubu Ziemi Zamojskiej o ewentualnej wspólnej realizacji inwestycji.

Rozliczenie finansowe realizacji powyższych zadań:

  • Wydatki budżetu Gminy związane z przyjęciem darowizny: 12 700 zł. Koszt aktu notarialnego darowizny i zmian w księgach wieczystych (2015 rok).
  • Wydatki budżetu Gminy lat 2016-2018 związane z opracowaniem projektu budowlanego i pozyskaniem pozwolenia na budowę = łącznie 30 464,20 zł, w tym:
    • 2400 zł – opracowanie opinii technicznej (geodezyjnej) w zakresie możliwości lokalizacji pasa startowego (2016 rok).
    • 28 064,20 zł – wydatki inwestycyjne lat 2016 – 2017.
  • Wydatki budżetu Gminy związane ze
    zwrotem darowizny 10 996,20 zł. Koszt aktu notarialnego darowizny i zmian w księgach wieczystych (2019 rok).
  • ŁĄCZNIE powyższe wydatki budżetu = 54 160,40 zł.
  • Dochody z czynszu dzierżawnego płaconego przez Aeroklub Ziemi Zamojskiej w latach 2016-2019 = 109 168 zł.

Czas konieczny na realizację wspomnianych powyżej zadań nie pozwolił na dotrzymanie terminu wykonania celu szczegółowego umowy darowizny, czyli zakończenia procesu budowy pasa startowego w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r.

  • Wydane przez Wojewodę Lubelskiego pozwolenie na budowę uprawomocniło się dopiero w dniu 19 stycznia 2018 r.
  • Konieczne uzgodnienia w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego zakończone zostały jeszcze później – pismo Prezesa ULC wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 9 kwietnia 2018 r.
  • Atmosfera kolejnych miesięcy 2018 roku, wywołana zbliżającymi się wyborami samorządowymi, nie pozwoliła pozytywnie myśleć o negocjacjach z Miastem i Powiatem w sprawie ewentualnej wspólnej realizacji zadania związanego z budową pasa startowego.
    • Poważne i odpowiedzialne decyzje mogły dopiero podejmować organy Gminy, Miasta i Powiatu wybrane w wyborach 21 października.
  • W warunkach 2018 roku nie było także możliwości realizacji zadania inwestycyjnego poprzez jego finansowanie wyłącznie z budżetu Gminy Zamość, w tym czasie trzeba było zabezpieczyć gminne pieniądze na:
    • wykonanie ośmiu dużych projektów finansowanych ze środków unijnych i krajowych,
    • rosnące koszty wydatków bieżących na funkcjonowanie 13 szkół,
    • rosnące koszty realizacji inwestycji – szczególnie z zakresu budowy nawierzchni dróg.

Opisując sytuację, związaną z terminem realizacji zadania inwestycyjnego, warto zwrócić uwagę na okoliczności, w jakich Gmina Zamość zobowiązała się do realizacji szczegółowego warunku umowy darowizny.

  • W dniu zawarcia umowy treść art. 13 ust. 2 i 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami dawała Wojewodzie Lubelskiemu możliwość odstąpienia od odwołania darowizny w przypadku nie zachowania przez Gminę terminu realizacji budowy pasa startowego.
  • W trakcie realizacji przez Gminę celu umowy Parlament zmienił treść przywołanej powyżej ustawy, usuwając z dniem 1 stycznia 2017 roku zapisy dotyczące możliwości odstąpienia od odwołania darowizny, co zmieniło w sposób znaczący prawną sytuację Gminy Zamość.

W dniu 12 lutego 2019 r. Wójt Gminy Zamość otrzymał oświadczenie Starosty Zamojskiego z dnia 4 lutego 2019 r. o odwołaniu darowizny terenów lotniska Mokre (Zamość EPZA) z powodu nie dotrzymania terminu wykonania celu szczegółowego umowy darowizny, czyli zakończenia procesu budowy pasa startowego w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. Oświadczenie zawiera zobowiązanie do złożenia oświadczenia o zwrocie nieruchomości w terminie 30 dni od daty jego doręczenia oraz informację, że w przypadku bezskutecznego upływu terminu, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego. W zaistniałych okolicznościach Radni Rady Gminy na wniosek Wójta zdecydowali o zwróceniu nieruchomości lotniska Mokre (Zamość EPZA) Skarbowi Państwa. Czynność tę Wójt wykonał umową sporządzoną w Kancelarii Notarialnej dnia 8 marca 2019 r.

W tym samym dniu Wójt w imieniu Samorządu Gminy Zamość złożył Staroście Zamojskiemu pisemną ofertę kontynuacji realizacji przez Gminę zadania w latach 2020-2021. Uważamy, że należy dokończyć rozpoczęty przez Gminę Zamość proces inwestycyjny. Należy wykorzystać opracowaną przez Gminę dokumentację budowlaną, pozyskane pozwolenia prawne oraz zawarte uzgodnienia z zarządzającym lotniskiem Aeroklubem Polskim. Zdaniem Samorządu Gminy Zamość głównym użytkownikiem lotniska Zamość EPZA po wybudowaniu pasa startowego powinien wciąż być Aeroklub Ziemi Zamojskiej. Pozwoli to wykorzystać posiadaną przez Aeroklub infrastrukturę oraz Ich potencjał ludzki i szkoleniowy, oraz uniknąć ewentualnych sporów prawnych, których skutkiem może być utrata ważności instrukcji operacyjnej lotniska Zamość EPZA, zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia 22 lipca 2016 r.

Lotnisko Mokre (Zamość EPZA) ma szczególne znaczenie dla rozwoju gospodarczego Zamojszczyzny, którego przyszłością są inwestorzy, nowi mieszkańcy, rolnictwo oraz turystyka. Niezbędnym elementem rozwoju Regionu jest jego komunikacyjna dostępność, a w niej niewątpliwie transport lotniczy. Uważamy, że przyszłość lotniska jest wspólnym wyzwaniem Gminy Zamość, Powiatu Zamojskiego, Miasta Zamość, oraz Aeroklubu Ziemi Zamojskiej. Mając to na uwadze we w wspomnianym powyżej piśmie z dnia 8 marca 2019 roku Samorząd Gminy Zamość zgłosił również gotowość do rozmów o wspólnej realizacji zadania inwestycyjnego i przedłożył Staroście Zamojskiemu do dalszego dysponowania:

  1. Projekt budowlany budowy pasa startowego o wymiarach 1050 m x 30 m, który ma być lądowiskiem dla lekkich statków powietrznych o maksymalnym ciężarze startowym 6000 kg. Nawierzchnia pasa z krat geokart na podbudowie z kruszywa łamanego i warstwie piasku. Nośność nawierzchni 100 kn/oś. Wartość kosztorysowa zadania 3 767 561 zł (stan 14.08.2017 r.).
  2. Decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 grudnia 2017 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie Zamość pozwolenia na budowę pasa startowego na lotnisku w m. Mokre.
  3. Decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 6 lutego 2018 roku zezwalającą na wprowadzenie istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska Zamość (EPZA), które wynikają z opracowanego projektu budowlanego.

Samorząd Gminy Zamość wierzy, że podejmowane działania i decyzje Starosty Zamojskiego umożliwią budowę pasa startowego w oparciu o pozyskane przez Gminę pozwolenia. Samorząd Gminy jest gotowy do szczegółowych rozmów w tym zakresie. Wolę współpracy wyrażaliśmy w pismach z dnia 17 grudnia 2018 roku i z dnia 02 stycznia 2019 roku, w trakcie osobistej rozmowy Wójta i Starosty w dniu 9 stycznia 2019 r., jaka miała miejsce z inicjatywy Wójta Gminy oraz w pisemnej ofercie wspólnej realizacji przez Samorządy zadania, złożonej w dniu 25 lutego 2019 r. Gotowość do rozmów przedłożyła Panu Staroście także delegacja Organów Gminy Zamość w trakcie spotkania w dniu 25 lutego 2019 r., jakie miało miejsce z inicjatywy Samorządu Gminy. Czekamy na decyzje Starosty Zamojskiego.

/8.03.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Gminne inwestycje 2019

W trakcie zebrań wiejskich (wybory Sołtysów i Rad Sołeckich), jakie miały miejsce w styczniu i lutym, nie było zbyt wiele czasu na omawianie tego zagadnienia w skali gminnej. Rozmawialiśmy o zadaniach sołeckich oraz ogólnych wyzwaniach finansowych Gminy. Mówiłem o wyjątkowości budżetu 2019 roku w zakresie wydatków inwestycyjnych. Analiza poniższych dziewięciu zestawień tabelarycznych obrazuje podstawowe uwarunkowania decyzji inwestycyjnych tego roku:

  • 9 zadań realizowanych z unijnym i krajowym dofinansowaniem (tabela nr 2) to aż 62,5% wszystkich wydatków inwestycyjnych. Angażują one aż 48,2% środków własnych Gminy przeznaczonych na inwestycje.
  • 3 przedsięwzięcia (tabela nr 3) obejmują finansowanie zadań innych podmiotów – Powiatu i Rządu. Angażują one 10,32% gminnych środków inwestycyjnych 2019 roku.
  • 32 zadania inwestycyjne to konsekwencje decyzji Mieszkańców z zebrań wiejskich 2018 roku o przeznaczeniu środków Programu Funduszu Sołeckiego. Połowę spośród nich trudno będzie realizować z ujętymi w budżecie kwotami funduszu sołeckiego. Zadania te czekają na rozwój sytuacji w ciągu roku. Trzeba szukać dodatkowych pieniędzy na ich realizację.

Podsumowując powyższe trzeba stwierdzić, że spośród 63 zadań inwestycyjnych aż w 44 przypadkach decyzje o ujęciu ich w budżecie zapadały w ciągu roku 2018 i wcześniej (programy unijne), a nie na etapie projektowania budżetowego w listopadzie i grudniu ubiegłego roku. Skutek tej sytuacji pokazuje tabela nr 4, inwestycje na drogach gminnych. Bez zadań funduszu sołeckiego tylko 5 dróg, zaledwie około 2000 m nowej nawierzchni i tylko 1 891 087 zł środków na budowę dróg gminnych.
Tak źle jeszcze nie było. To także efekt sytuacji związanej z finansowaniem oświaty i wzrostu kosztów realizacji zadań. Więcej o tym na stronie 10 tego wydania Biuletynu.

Uchwalenie budżetu 2019 roku nie zakończyło finansowych wyzwań inwestycyjnych najbliższych miesięcy. Wszystkie wolne pieniądze mamy już podzielone, a przed nami kolejne tematy. Uruchomiony został rządowy program Fundusz Dróg Samorządowych. Szczegółów jeszcze nie znamy – piszę o tym więcej na stronie 2 tego Biuletynu. W warunkach obecnej wiedzy pewnym jest, że dofinansowanie z programu otrzyma zadanie ujęte w poz. 9 tabeli nr 2Przebudowa dróg gminnych nr 110385L i 110408L wraz z budową chodnika w m. Jatutów”. Na sesji Rady Gminy (21 marca) przedstawię w tym zakresie konkretne propozycje budżetowe – trzeba znaleźć 1 155 474 zł własnych środków, aby otrzymać 1 354 526 zł dofinansowania z budżetu Państwa (wartości kosztorysowe z 2018 roku). W konkursie, na którego ogłoszenie czekamy, planujemy zgłosić jeszcze 3 inne drogi, których nie ma obecnie w uchwalonym budżecie. Jeśli otrzymają dofinansowanie trzeba będzie zabezpieczyć na to środki. W lutym zgłosiliśmy 3 gminne zadania do konkursu krajowego programu Otwarte Strefy Aktywności. Tego także nie mamy w budżecie. Ogłoszony został nabór wniosków na dofinansowanie budowy sal sportowych przy szkołach. Zgłaszać będziemy w tym konkursie budowę sali przy Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach. To ewentualnie finansowe wyzwanie lat 2020-2021, ale decyzje tego roku mają na nie wpływ. W związku z uruchomieniem programu Fundusz Dróg Samorządowych, spodziewamy się także wniosku Powiatu o dofinansowanie budowy drogi powiatowej Szewnia – Wólka Wieprzecka. Jak widać po uchwaleniu budżetu nie zajmujemy się tylko zadaniami w nim ujętymi. Stawiamy sobie wciąż nowe wyzwania i staramy się szukać możliwości realizacji wniosków Mieszkańców. Zawsze podejmowałem w tym zakresie odważne decyzje. Jednak to, co wydarzyło się w finansach gminnych ubiegłego roku za sprawą oświaty i wzrostu kosztów realizacji innych zadań, nakazuje zmienić dotychczasowe postrzeganie spraw i ograniczyć odwagę w decyzjach. Tylko jak to robić, gdy wciąż pojawiają się nowe możliwości pozyskania środków zewnętrznych na gminne inwestycje. Rok 2019 będzie jednak niewątpliwie czasem podejmowania trudnych decyzji dotyczących gminnego gospodarowania w latach 2020 – 2023. Zapraszam do zapoznania się z poniższymi informacjami o gminnych inwestycjach i do kontaktu poprzez www.gminazamosc.pl zakładka „PRZYDATNE/Zadaj pytanie Wójtowi”. Od połowy marca będę już szybciej odpowiadał na otrzymywane e-maile.

Tabele

/9.03.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Budżet Gminy Zamość 2019 roku

Najważniejszy dla nas akt prawa miejscowego, czyli budżet Gminy Zamość na 2019 rok, przyjęty został przez Radę Gminy 27 grudnia ubiegłego roku. Radni głosowali nad projektem budżetu, przedłożonym przez Wójta 14 listopada 2018 r. oraz późniejszymi zmianami, jakie zaproponował Wójt. Wyniki głosowania: za przyjęciem budżetu głosowało 17 Radnych, przeciw 0, wstrzymało się 2 Radnych. Nagranie z sesji Rady dostępne jest na stronie www.gminazamosc.pl (III sesja). Cała treść uchwały budżetowej z załącznikami dostępna jest na stronie www.ugzamosc.bip.lubelskie.pl – zakładka Finanse gminy, dalej Budżet, dalej Budżet gminy rok 2019.

Szczegóły zarządzania gminnymi finansami 2019 roku będą prezentowane w kolejnych wydaniach Biuletynu. Dzisiaj nieco ogólnych informacji wprowadzających w zagadnienie. Rozpocznijmy od zapoznania się z danymi zawartymi w niżej prezentowanych tabelach. Pozwalają one ocenić stan gminnych finansów i możliwości realizacji wniosków składanych w trakcie zebrań wiejskich. Ma to szczególne znaczenie na początku nowej samorządowej kadencji, gdyż ten rok to także czas planowania inwestycyjnego na lata 2020-2023.

Mieszkańcy Gminy oceniają gminny budżet najczęściej poprzez poziom wydatków inwestycyjnych i ich relację w stosunku do pozostałych wydatków. Tak patrząc na budżet 2019 roku można pewnie być umiarkowanie zadowolonym. Jego wydatki inwestycyjne wynoszą 20 119 953 zł i jest to 26,40% sumy całości wydatków własnych i rozchodów (76 210 584 zł). Bardziej dociekliwi będą analizować dane prezentowane w tabeli nr 4 na stronie obok. Wynika z nich, że głównym źródłem finansowania gminnych inwestycji są środki zewnętrzne, w tym programy unijne (41,06% wydatków) oraz kredyty i pożyczki (24,85% wydatków). Środki pozostałe z dochodów bieżących po zaspokojeniu wydatków bieżących i rozchodów (poz. 1a w tabeli nr 4) to 4 089 860 zł, co w wydatkach inwestycyjnych daje udział 20,33%. Będą mieli rację Ci, którzy powiedzą, że nie jest to najlepszy wynik. Tym bardziej jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że wydatki bieżące budżetu 2019 roku zostały mocno okrojone. Główną przyczynę takiej oceny pokazują informacje zawarte w tabelach nr 6 i 7 na stronie 4. Popatrzmy na dane dotyczące roku 2018. Dochody budżetu gminnego z dwóch podstawowych źródeł (wiersze 1 i 2 w tabeli nr 6) w stosunku do roku 2017 wzrosły o 1 330 579 zł (wiersz 3). Tabela nr 7 obrazuje natomiast to, co stało się w 2018 roku w wydatkach związanych z funkcjonowaniem oświaty (13 szkół). Udział środków własnych budżetu gminnego w stosunku do roku 2017 wzrósł o 3 242 970 zł (wiersz 3b). Skąd wzięliśmy te dodatkowe pieniądze na funkcjonowanie oświaty? Odpowiedź jest prosta: z dochodów pokazanych w wierszu 3 tabeli nr 6. Skoro te dochody wzrosły w 2018 roku o 1 330 579 zł, a na sfinansowanie wydatków oświatowych dołożyliśmy 3 242 970 zł, to otrzymujemy wynik ujemny 1 912 391 zł. Tyle w ubiegłym roku dołożyliśmy do funkcjonowania oświaty z pieniędzy pochodzących z gminnych podatków. Tak wygląda podstawowy problem budżetów lat 2018-2019, którego efektem jest zmniejszenie możliwości inwestycyjnych. Jeśli dołożymy do tego wzrost kosztów realizacji inwestycji (w budowie dróg o 50% – 60%), to ból głowy dla zarządzających gminnymi finansami jest pewny.

Problem finansowania gminnej oświaty pokazany w tabeli nr 7 na stronie 4 jest obecnie dla Organów Gminy najpoważniejszym wyzwaniem decyzyjnym, ale nie jedynym. Musimy w najbliższych miesiącach doprowadzić do wyjaśnienia sytuacji związanej z finansowaniem realizacji zadań Samorządu Powiatu w Zamościu, z uwzględnieniem tego co dalej z wnioskami Mieszkańców w sprawie budowy chodników przy drogach powiatowych. To, co prezentuję w tabelach nr 4,6,7 nie pozwala na 85% udział środków budżetu Gminy w budowie chodników. Przedłożona Staroście i Zarządowi Powiatu jeszcze w grudniu gminna oferta w tym zakresie pozostaje wciąż bez odpowiedzi. Miesiące 2019 roku to także opracowanie wieloletniego planu inwestycyjnego Gminy, uwzględniającego zadania na lata 2020-2023 oraz dalszą perspektywę w zakresie unijnych programów lat 2021-2027. O bieżących wyzwaniach i przyszłości gminnych finansów pisać będziemy w kolejnych wydaniach Biuletynu. Dzisiaj zachęcam do własnych analiz i kontaktu poprzez www.gminazamosc.pl zakładka „zadaj pytanie Wójtowi”.

/04.02.2019 r., Ryszard Gliwiński/

Zobacz tabele